Bitki Türleri Tescili

Bitki Türleri Tescili


Yeni bitki türleri de patent hakları kapsamında koruma altına alınabilmektedir. Korumanın kapsamı tescil hükümlerine göre uygulanmaktadır. Bitki türleri tescil işlemlerine yönelik yapılan işlemlerin temel amacı, yeni bitki türlerinin yetiştirilmesine özendirmek ve böyle bir durum söz konusu olduğunda da belirli bir süre boyunca hak tanımaktır. Yeni bitki türleri üreten kişilerin haklarının korunması için başvuru yapılacak resmî kurumlar;

  • Türkiye Cumhuriyeti Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
  • Tohumculuk ve Sertifikasyon Müdürlüğü

Yeni bitki türleri üreten kişilerin haklarını koruma altına almaları için başvurularını usule uygun bir şekilde gerçekleştirmiş olmaları gerekir. Böyle durumda şekil ve şartlar açısından bir komisyon tarafından incelenmiş başvuru, daha sonraki süreç içerisinde esas açısından da incelenir.

Hangi Yeni Bitki Türleri Tescil Edilebilir?


Tescil işleminin amacı tarla bitkileri, bağ ve bahçe bitkileri ya da diğer bitki türlerine ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt alına alınması şeklindedir. Yeni bitkilerin tescille koruma alına alınabilmesi için taşıması gereken şartlar şunlardır;

  • Yenilik; bir bitki çeşidinin ya da hasat edilmiş materyalin yeni olması şarttır. Buna göre tescil başvurusunun yapıldığı tarihten geriye doğru olmak kaydıyla yurt içinde 1 yıl, yurt dışında 4 yıl, ağaç ve asmalarda ise 6 yıl öncesine kadar kullanım amacına uygun olarak hak sahipleri tarafından ya da hak sahiplerinin rızası doğrultusunda satılmamış ya da umuma sunulmamış ise o bitki yeni bir çeşit olarak kabul edilecektir.
  • Farklılık; tescil başvuru yapan ya da rüçhan hakkı tarihinde, herkes tarafından bilinen bitki çeşitlerinden belli bir şekilde ayırt edilebilen türler farklılık kriterlerini karşılamaktadır.
  • Yeknesak; Bitkilerin çoğaltım metotları göz önünde bulundurularak olası değişimler dışında, bitkilerin özellikleri bakımından örneklik gösterilebilen çeşitler yeknesaktır.
  • Durulmuşluk Kriteri; birbirini izleyen çoğaltım esnasında ya da belli bir çoğaltım dönemi sonunda ilgili özellikler değişmiyor ve aynı kalıyorsa, Durulmuşluk söz konusudur.
  • İsimlendirme; Korunan bir çeşidin ismi onun umumi ismi olacaktır.

Bu nedenle ilgili yeni bitki çeşidinin ismi, bitkiyi açıkça tanımlanmalıdır. Aynı botanik tür ya da akraba türlerin çeşitlerini tanımlayan isimlendirmeden farklı olmaları gerekir. Ayrıca yönetmeliklerde yer alan başvuru şartları ve diğer hususların da mutlaka karşılanıyor olması gerekmektedir.

Kimler Bitki Türleri Tesciline Başvuru Yapabilir?


Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve ülkemiz sınırları içerisinde ikamet eden; gerçek ve tüzel kişiler bitki türleri tesciline başvuru yapma hakkına sahiptirler. Başvuru için gereken şartlar ve diğer hususlar için, patent firmamız ile iletişime geçilmesi gerekir. Böylece işlemlerin daha kısa süre içerisinde tamamlanması da kaçınılmaz hale gelecektir.

Bitki Türleri Tescil Koruma Süresi Ne Kadar?


Bitki türleri tescil koruma süresi; tescil başvurusu yapılmasıyla 25 yıllık bir süreci kapsayacaktır. Ancak bu süre ağaçlar, asmalar ve patatesler için geçerli değildir. Belirtilen bitki türleri için ise tescil koruma süresi 30 yılı kapsamaktadır. Bu tür bir hakka sahip olmak isteyen yeni bitki türü üreticileri mutlaka tescil koşullarını yerine getirerek, başvuru işlemlerini mümkün olan en kısa süre içerisinde tamamlamalıdırlar.

Bitki Türleri Tescil Süreci


Yeni bitki türü üreticilerin başvurularına ilişkin herhangi bir aksaklık söz konusu değilse, tescil işlemleri kısa süre içerisinde tamamlanacaktır. Eğer ıslahatçıların haklarının verilmesine engel bir durum söz konusu ise, gerekçeler açık bir şekilde başvuru sahiplerine ortalama 30 gün içerisinde bildirilir. Esas incelemenin ardından olumlu bir değerlendirmenin söz konusu olduğu başvurularda ise, ıslahatçı hakları kütüklerine kaydedilir. Tescil kaydının tamamlanmasından sonra, kayıt tarihinden itibaren olmak koşuluyla 30 gün içerisinde Bitki Türleri Bülteni’nde sonuçlar yayınlanmaktadır.

Bu yayına itiraz etme süresi sadece 3 ayla sınırlandırılmıştır. Olası itiraz durumunda ise alınan itirazlar başvuru sahiplerine de iletilir. 3 ay içerisinde de yapılan itiraza cevap vermesi istenir. Bu sürenin yeterli olmaması durumunda, ek süre talebi için geçerli haklı bir gerekçe varsa, itiraza yanıt verme süresinin 2 ay kadar uzatılması da mümkün olacaktır. Islahatçı Hakkı Temsil Komitesi tarafından teknik bir inceleme raporu oluşturulur. Bu rapor doğrultusunda Islahatçı Hakkı Belgesi düzenlenir. Tesciline karar verilmiş olan çeşit ile ilgili bilgiler ise ortalama 30 gün içerisinde yayınlanacaktır. Yayın hakkında hak sahipleri de bilgilendirilecektir.