PROGRAM YAZILIM TELİF HAKLARI

Program Yazılım Telif Hakları


Bilim ve edebiyat eserleri arasında 4110 sayılı kanunla, bilgisayar programları ve bilgisayar programı hazırlık tasarımları da eklenmiştir. Bu ek, bilgisayar programları üzerinde fikri hakların FSEK tarafından açık ve net olarak korunamadığına işaret eder. Aynı gerekçenin kapsamında bilgisayar program teknolojilerinin ülkemizdeki endüstriyel gelişim için temel bir öneme sahip olduğunu vurgulanmıştır. Öyle ki bir bilgisayar programı geliştirmek için öncelikle insan gücüne gereksinim duyulur. Akabinde ise teknik ve mali yatırım ihtiyacı doğar. Bu nedenle de ortaya çıkan bilgisayar programlarının haksız bir şekilde kopyalanması çok kolaydır ve bu işlem çok daha az bir maliyetle yapılabilmektedir. Ortaya çıkan kopyalama riskine karşılık ise söz konusu bilgisayar programlarının fikri haklarını çok iyi korunması gerekliliği kendisini gösterecektir.

Gerçekleştirilen bu değişikliğe ilk olarak Avrupa Yazılım Yönergesi kaynak oluşturmuştur. Bilgisayar programlarının hazırlık tasarımlarının, ilim ve edebiyat ederi olarak kabul edilerek korunabilmesi adına, tasarımların bir sonraki aşamalarında program haline getirilmesi şarttır. Eğer bu koşul sağlanamamışsa yani bilgisayar programları sadece bir tasarım aşamasına kalmışsa, eser olarak korunması da söz konusu olamaz. Mesela bir bilgisayar programcısı büyük bir şirket için tüm dosyaların kolayca bulunması ve içeriklerinin izlenmesini sağlayacak bir program tasarımı yapmışsa ancak sadece belirli bir konuyu belirlemekle yetinmişse ilgili programın eser haline gelmediği varsayılacaktır. Peki bilgisayar programı tam olarak nedir?

Bilgisayar programı; belirli bir işlevi olan ve belli görevleri yerine getirmek üzere verilen komutların herhangi bir şekil, lisan, notasyon ya da kodla ifade edilmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Aslına bakıldığında ifade edilen tüm programlar ve bir sonraki aşamada bilgisayar programı haline gelmesi koşulunun sağlanmasıyla, tasarımları da bu kapsama sokmak mümkün olacaktır. Bilindiği gibi bilgisayar programları geliştirilirken ve geliştirildikten sonra diğer bir önemli aşama da donanım konusu olacaktır. Donanım, programın yapılmasını sağlayan bir fiziksel ünitedir. Yani bilgisayar gibi önemli makinelerdir. Makinelerin içinde bulunan ve makinen çalışmasına ön ayak olan işletici programlar da bilgisayar programı kapsamında ele alınabilmektedir. Bu tarz programların da FSEK kapsamında koruma altına alınması mümkündür.

İlgili kanunun kapsamına göre ilk kademede kalan tasarımların korunması kesinlikle söz konusu değildir. Ayrıca video oyunları da temelde bilgisayar programına dayanıyor olsa da saf bir bilgisayar programı olarak değerlendirilmezler. Bu nedenle de kanun kapsamında korunmaları mümkün değildir. Video oyunları somut bir olayın özelliklerini haklı bir şekilde gösteriyorsa sadece sinema eseri kapsamına girer. Diğer bir bakımdan da bilgisayar programına ilişkin korumadan kıyasen faydalanılması da mümkün hale gelir diyebiliriz. Elbette mi bilgisayar oyunları da birbirinden farklı aşamalardan geçerek oluşturulur. Bu aşamalar, bir taraftan program yapısını oluştururken, bir taraftan da eserin temelini oluşturan düşünce ve ilkeleri içerecektir.

Tüm bu özellikler göz önünde bulundurulduğunda tüm aşamaların, yapı eser olarak program sahipleriyle, onu hukuki yollardan edilen ve kullanan, lisans alan kişilerin ilişkilerinin nitelendirilmesi ve haklarının sınırlarının belirlenmesinde de önemli rol üstlenirler. Program yazılımlarının telif hakkına tabi olup olmadığını öğrenmek için her biri kendi alanında uzman olan kişilerle çalışılması gerekmektedir. Çünkü program yazılım telif hakları kapsamında gerçekleştirilecek olan tüm işlemler büyük bir deneyim, iyi seviyede bilgi birikimi ve de profesyonellik gerektirmektedir. Firmamız bünyesinde çalışan marka ve patent uzmanlarımız aracılığıyla sizler de program yazılım telif hakları konusunda daha geniş bilgiler alarak, buluşlarınız üzerine nasıl hak sahibi olacağınız konusunda önemli detayları öğrenebilirsiniz.